Bala

Tref fechan yn ‘ardal y llynnoedd’ deheudir Eryri sy’n ganolfan awyr agored fawr ac yn enwog drwy’r byd am ddigwyddiadau megis canŵa dŵr gwyn, nofio, beicio a thriathlon. Ond nid oes rhaid i chi fod yn ironman i werthfawrogi’r Bala. Ceir apêl eang i’r arlwy o weithgareddau awyr agored, gyda dewis da o rai ysgafn ac anturus. Mae llawer o’r gweithgareddau wedi eu canolbwyntio ar Lyn Tegid sy’n 4½-milltir o hyd. Mae afon Tryweryn gerllaw hefyd yn ased dyfrol mawr, sydd hyd yn oed yn darparu dŵr gwyn dibynadwy yn ystod yr haf pan mae sawl afon yn isel.

Y Bala yw un o’r ychydig drefi yng Nghymru sydd â’r achrediad ‘Croeso i Gerddwyr’ (www.walkersarewelcome.org.uk). Mae’r llwybrau yn cynnwys trofeydd trefol a threftadaeth a thaith gerdded o gwmpas y llyn (gallwch hefyd deithio ar hyd ei lan deheuol ar drên stêm lein gul Rheilffordd Llyn Tegid). Mae yna le da i feicio hefyd gyda llwybrau beicio wedi eu harwyddo. Mae’r Bala yn gyforiog o ddiwylliant a hanes Cymreig lle mae atyniad Byd Mari Jones sy'n Llanycil yn adrodd hanes Mari Jones y ferch 15 oed a gerddodd 26 milltir dros y mynyddoedd i’r Bala i nôl Beibl Cymraeg gan yr arweinydd crefyddol y Parch Thomas Charles. Mae cysylltiadau tebyg yn parhau: mae canolfan weithgareddau Urdd Gobaith Cymru wedi’i lleoli yng Nglan-llyn gerllaw (lle gall grwpiau o deuluoedd aros hefyd).